jtemplate.ru - free Joomla templates

Từ rất lâu, nhân dân ta đã nhận thấy vai trò quan trọng của giống trong sản xuất nông nghiệp, những kinh nghiệm đã được đúc kết, truyền tụng từ đời này qua đời khác như “ Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” hay “Cố công không bằng tốt giống”.

  Trong lịch sử cách mạng khoa học, những thành tựu khoa học về giống cây trồng hay vật nuôi, công nghệ nhân giống, công nghệ sản xuất giống là những thành tựu góp phần làm thay đổi cục diện sản xuất nông nghiệp, đáp ứng nhu cầu thâm canh tăng năng suất, chất lượng, hạ giá thành sản phẩm... để nâng cao sức cạnh tranh trong điều kiện hội nhập quốc tế.
 Trong khuôn khổ của bài viết này chỉ đề cập tới “ Lĩnh vực giống cây trồng”. Đứng về phương diện quản lý, có hàng loạt các văn bản quy phạm pháp luật quy định về sản xuất, kinh doanh, quản lý chất lượng và sử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giống cây trồng được ban hành như pháp lệnh giống cây trồng, luật sở hữu trí tuệ, các quy định về quản lý chất lượng giống cây trồng.
 Theo pháp lệnh giống cây trồng, chương V quy định về quản lý chất lượng giống cây trồng . Trong đó nêu nguyên tắc quản lý chất lượng giống cây trồng là “Tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh giống cây trồng phải chịu trách nhiệm về chất lượng giống cây trồng do mình sản xuất, kinh doanh thông qua việc công bố tiêu chuẩn chất lượng và công bố chất lượng giống cây trồng phù hợp tiêu chuẩn”.
 Tại thành phố Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng do điều kiện tự nhiên phù hợp để sản xuất nhiều giống rau, hoa với thời vụ canh tác quanh năm, nên cũng chú trọng đến việ quản lý công tác sản xuất cây giống.
 Nhằm đảm bảo chất lượng cây giống tốt sạch bệnh trước khi xuất vườn. Các cơ sở sản xuất và kinh doanh giống đáp ứng các yêu cầu sau:
 - Phải có giấy phép kinh doanh và giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất theo quy định.
 - Phải có trình độ chuyên môn đáp ứng việc tiếp thu kiến thức chuyên môn về kỹ thuật canh tác giống, bảo vệ thực vật, yêu cầu của vườn ươm giống...
 - Vườn ươm giống phải đảm bảo các tiêu chí:
+ Nguồn nước tưới sạch.
+ Nhà ươm giống phải đủ chuẩn về chiều cao, độ thông thoáng, lối đi lại chăm sóc, vệ sinh môi trường, an toàn lao động.
+ Giá thể làm bầu đất phải sử lý sạch không có mầm bệnh.
+ Sử dụng phân bón, thuốc BVTV hợp lý.
+ Xử lý vĩ xốp ươm cây, khay đựng vĩ xốp, nền nhà ươm... đúng quy định; bảo đảm không phải yếu tố tích lũy lan truyền nguồn bệnh.
+ Bố trí một cách khoa học chổ ủ phân, giá thể, chổ làm bầu đất, chổ xuất cây, chổ đựng phân thuốc, chổ xử lý rác thải...
- Nguyên liệu sản xuất cây giống phải có xuất xứ, tên giống rõ ràng; đã qua khảo nghiệm để đánh giá mức độ thích nghi điều kiện tự nhiên, khả năng chống chịu bệnh, năng suất và chất lượng sản phẩm...
- Phải kiểm định, kiểm nghiệm chất lượng giống cây trồng và phải kiểm dịch thực vật giống cây trồng theo quy định.
Ngoài những yêu cầu trên, các nhà quản lý nông nghiệp cần phải đưa ra tiêu chuẩn kỹ thuật cây con xuất vườn để làm cơ sở quản lý và các nhà sản xuất có căn cứ xây dựng tiêu chuẩn cây con xuất vườn và chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn cây con mà mình sản xuất.
Trong 2 năm 2007-2008, Sở Nông nghiệp & PTNT lần lượt ban hành các quyết định, quy định tạm thời tiêu chuẩn kỹ thuật cây giống xuất vườn ươm đối với một số giống rau, hoa trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Cụ thể cho 10 loại rau và 06 loại hoa như sau: Cải thảo, cải bắp, cải ngọt, cải thìa, cà chuaghép, pố xôi, Súp lơ, xà lách, su hào, khoai tây. Hoa hồng ghép, hoa cúc, hoa đồng tiền, glaieul, hồng môn, địa lan.
Tại những quyết định này, yêu cầu chung cây giống phải được sản xuất tại các cơ sở có đủ điều kiện sản xuất kinh doanh giống cây trồng; có những đặc trưng của giống: đủ tuổi trồng, đủ số lá cần thiết, cây to khỏe, cứng cáp, không dị dạng, không sâu bệnh, ngọn phát triển tốt rễ phát triển đồng đều.
Tùy những chủng loại giống rau, hoa mà có những tiêu chuẩn cụ thể như là:
- Quy cách vĩ xốp, kích thước bầu ươm.
- Số ngày gieo ươm.
- Chiều cao cây.
- Đường kính thân, số lá thật.
- Tình trạng cây xuất vườn.
- Tính đúng giống.
Các tiêu chuẩn chiều cao thân, đường kính thân, số ngày gieo ươm... có thể dao động theo mùa vụ.
Ví dụ:
* Tiêu chuẩn của cây giống cải bắp (gieo trên vĩ xốp)
Quy cách vĩ xốp: 66 lỗ
Kích thước bầu: 3-5 cm (đo chiều rộng)
Tính đúng giống: 100% đúng giống
Số ngày gieo ươm: 20-25 ngày
Chiều cao cây: 10-15cm
Đường kính thân: 1,5-2mm
Số lá thật: 4-6 lá
Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, không dị dạng, rễ trắng, ngọn phát triển tốt.
Tình hình sâu bệnh: cây hoàn toàn sạch sâu bệnh, đặt biệt là bệnh sưng rễ (do nấm Plasmodiophora brassilae.w.).
* Tiêu chuẩn của cây hoa cúc (cấy trên vĩ xốp):
Quy cách vĩ xốp: 84 lỗ
Kích thước bầu: 3-5 cm (đo chiều rộng)
Tính đúng giống: 100% đúng giống
Số ngày gieo ươm: 15-20 ngày
Chiều cao cây: 4-8cm
Đường kính thân: 3-4mm
Số lá thật: 6-8 lá
Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, không dị hình, ngọn phát triển tốt.
Tình hình sâu bệnh: Không nhiễm bệnh Rhizoctonia, Fusarium, Vromyces và virus.
* Tiêu chuẩn cây giống địa lan:

a. Cây nuôi cấy mô: 5 tháng tuổi:
Kích thước chậu: đường kính 10-12 cm, chiều cao 8-10 cm.
Chiều cao cây: 6-7 cm.
Số lá: 4-6 lá.
Số chồi: 01 chồi.
Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, ngọn phát triển, rễ không bị tổn thương.
Tình hình sâu bệnh: cây không có biểu hiện sâu bệnh, không có triệu chứng virus, vi khuẩn, thối gốc.
b. Cây nuôi cấy mô: 1 năm tuổi:
Kích thước chậu: đường kính 10-12 cm, chiều cao 8-10 cm.
Chiều cao cây: 8-10 cm.
Số lá: 7-10 lá.
Số chồi: 01 chồi.
Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, ngọn phát triển, rễ không bị tổn thương.
Tình hình sâu bệnh: tỷ lệ lá bị bệnh đốm/cây < 10%, không bị rệp và bị bệnh thối củ.
c. Cây nuôi cấy mô: 2 năm tuổi:

Kích thước chậu: đường kính 15-20 cm, chiều cao 15 cm.
Chiều cao cây: 15-20 cm.
Số lá: 12-14 lá.
Số chồi: 02-03 chồi.
Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, ngọn phát triển, rễ không bị tổn thương.
Tình hình sâu bệnh: tỷ lệ lá bị bệnh đốm/cây < 15%, không bị rệp và bị bệnh thối củ.
d. Cây nuôi cấy mô: 3 năm tuổi:
Kích thước chậu: đường kính 30-35 cm, chiều cao 25-30 cm.
Chiều cao cây: 30-35 cm.
Số lá: 20-24 lá.
Số chồi: 04-05 chồi.
Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, ngọn phát triển, rễ không bị tổn thương.
Tình hình sâu bệnh: tỷ lệ lá bị bệnh đốm/cây < 20%, không bị rệp và bị bệnh thối củ.


e. Cây nuôi cấy mô: 4 năm tuổi:
Kích thước chậu: đường kính 50-60 cm, chiều cao 45-50 cm.
Chiều cao cây: 60-70 cm.
Số lá: 25-30 lá.
Số chồi: 06-07 chồi.
Tình trạng cây xuất vườn: cây khỏe mạnh, ngọn phát triển, rễ không bị tổn thương.
Tình hình sâu bệnh: tỷ lệ lá bị bệnh đốm/cây < 25%, không bị rệp và bị bệnh thối củ.
Giống cây trồng là tư  liệu sản xuất đặc biệt. Giải quyết tốt khâu giống, chất lượng giống, sẽ có tác dụng khai thác tiềm năng cây trồng nâng cao năng suất, chất lượng mang lại hiệu quả kinh tế xã hội, môi trường. Góp phần bảo đảm an  ninh lương thực, tăng sức cạnh tranh nông sản thực phẩm hành hóa, thực hiện tốt nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn.